U tế bào mast (Mastocytoma) ở mèo

1998

Khối u mô liên kết ở mèo

Khối u tế bào mast (hay còn được gọi là mastocytoma) được phân loại theo vị trí của nó trên da, sự xuất hiện của tình trạng viêm, và mức độ biệt hóa. Tế bào cấp 1 hoàn toàn biệt hóa với khả năng di căn thấp; tế bào cấp 2 biệt hóa ở mức độ trung bình với khả năng di căn xâm lấn cục bộ; và tế bào cấp 3 biệt hóa thấp hoặc không biệt hóa với khả năng di căn cao. Sự biệt hóa là sự xác định mức độ giống nhau giữa tế bào khối u với tế bào bình thường; sự biệt hóa càng lớn thì nó càng giống tế bào bình thường. Nói chung, khối u tế bào mast càng có sự biệt hóa bao nhiêu thì tiên lượng càng tốt bấy nhiêu.

Mèo Xiêm dễ mắc khối u tế bào mast hơn những giống mèo khác, và dễ bị mắc khối u tế bào mast nằm ở mô bào da (mô bào là các đại thực bào trưởng thành nằm ở mô liên kết). Trung bình sự phát triển của dạng tế bào mast (tế bào mast) xảy ra ở mèo có độ tuổi trung bình là 10 tuổi; dạng mô bào xảy ra ở giai đoạn 2.4 tuổi. Theo báo cáo tình trạng này xảy ra ở động vật dưới 1 năm tuổi và ở mèo là 18 năm tuổi.

Triệu chứng và phân loại

Các triệu chứng xuất hiện phụ thuộc vào vị trí và cấp độ của khối u loại này

  • Khối u trên da hoặc dưới da (dưới da), có thể xuất hiện trong nhiều ngày đến nhiều tháng
  • Khối u có thể biến động về kích thước
  • Phát triển nhanh chóng sau nhiều tháng không hoạt động hoặc phát triển chậm – phổ biến
  • Triệu chứng khởi phát với nốt màu đỏ và có dịch bên trong – thường xuất hiện ở những khối u dưới da
  • Khối u đa dạng, nó có thể bắt chước hoặc giống như loại khối u khác ở da hoặc dưới da (lành tính và ung thư); có thể giống như vết cắn của côn trùng, mụn cóc hoặc phản ứng dị ứng
  • Đầu tiên có thể giống như khối cục đơn lẻ nằm ở trên da hoặc dưới da, nhưng có thể có rất nhiều khối cục nằm trên toàn cơ thể
  • Trung bình 50% của các khối u tế bào mast nằm ở thân và đáy chậu (vùng giữa hậu môn và âm đạo ở con cái, hoặc hậu môn và bìu của con đực); 40% tìm thấy ở tứ chi, như bàn chân, và 10% tìm thấy ở vùng đầu và cổ
  • Hạch bạch huyết sưng to ở khu vực quanh khối u và có thể phát triển khi cấp độ khối u tăng lên lan rộng ra hạch bạch huyết
  • Khối u cục có thể ngứa hoặc viêm do nồng độ histamine tăng cao ở khối u
  • Gan và lá lách sưng to là đặc trưng của tình trạng ung thư tế bào mast lan rộng
  • Nôn ói, chán ăn, hoặc tiêu chảy có thể xảy ra, phụ thuộc vào giai đoạn bệnh

Các triệu chứng cũng phụ thuộc vào giai đoạn của bệnh

  • Giai đoạn một đặc trưng là khối u đơn lẻ không di căn
  • Giai đoạn 2 đặc trưng là khối u đơn lẻ di căn đến các hạch bạch huyết xung quanh
  • Giai đoạn 3 đặc trưng là rất nhiều khối u ở da, hoặc một khối u lớn xâm lấn dưới da
  • Giai đoạn 4 đặc trưng là sự xuất hiện của một khối u với tình trạng di căn đến cơ quan trong cơ thể hoặc lan rộng của tế bào mast trong máu

Nguyên nhân

Chưa rõ

Chẩn đoán

Bác sỹ thú y sẽ cần bệnh sử chi tiết về tình hình sức khỏe chú chó nhà bạn, bao gồm bệnh sử của các triệu chứng. Bệnh sử bạn cung cấp có thể giúp bác sỹ thú y nhận ra các cơ quan đang bị ảnh hưởng.

Xét nghiệm chẩn đoán sơ bộ quan trọng nhất chính là kiểm tra các tế bào được lấy ra từ khối u; và sẽ tiến hành thông qua biện pháp chọc hút tế bào bằng kim nhỏ và điều này sẽ giúp xác định được sự xuất hiện bất thường về số lượng của các tế bào mast trong máu. Mẫu sinh thiết mô sẽ giúp xác định cấp độ của tế bào mast trong khối u và giai đoạn bệnh. Ngoài ra, bác sỹ thú y sẽ tiến hành kiểm tra một mẫu từ dịch hạch bạch huyết dẫn lưu, từ tủy xương, hoặc từ thận và lá lách.

Hình ảnh chụp X quang và siêu âm ngực và bụng cũng là yếu tố giúp xác định chính vị trí của khối u và giai đoạn sự phát triển của nó.

Điều trị

Sờ nắn vào khối u có thể dẫn đến việc giải phóng histamine từ khối u do các khối u giải phóng tế bào mast vào trong máu. Thuốc kháng histamine có thể được kê nhằm loại bỏ những triệu chứng liên quan đến cơ chế này. Một cơ chế tương tự cũng có thể xuất hiện do kết quả của tiến hành phẫu thuật can thiệp; thuốc kháng histamine sẽ được sử dụng trong các trường hợp như vậy, bởi một lượng lớn histamine được giải phóng vào cơ thể có thể gây ra tác động lớn lên các cơ quan trong cơ thể.

Phẫu thuật là biện pháp được lựa chọn trong điều trị khối u tế bào mast ở da. Phẫu thuật cắt bỏ sẽ được tiến hành với khối u tế bào mast nằm ở lá lách. Phẫu thuật cắt bỏ ở lá lách cùng với xạ trị có thể mang lại tác động tích cực khi tế bào mast tuần hoàn trong máu cùng với khối u tế bào mast của lá lách.

Biện pháp sinh thiết cắt bỏ với lề rộng phù hợp với những khối u rất nhỏ. Sinh thiết một phần đối với những khối u tế bào mast lớn được khuyến nghị áp dụng nhằm xác định cấp độ tế bào, dự đoán tiên lượng và xác lập kế hoạch điều trị. Bác sỹ thú y có thể xem xét việc sử lý sơ bộ bằng liệu pháp kháng histamine trước khi tiến hành sinh thiết một phần. Sinh thiết hạch bạch huyết và những cơ quan bên trong cơ thể đang bị nghi ngờ mắc bệnh là biện pháp hợp lý. Tiến hành phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ với lề 3 cm ở tất cả các mặt phẳng được khuyến nghị áp dụng với tất cả các khối u trung bình cấp 2, cao hơn cấp 2 và cấp 3; lề 2 cm hoặc nhỏ hơn có thể phù hợp với khối u cấp 1 và thấp hơn cấp 2. Phẫu thuật cắt bỏ hạch vùng được khuyến nghị áp dụng với tất cả các khối u cấp độ 2 và 3.

Chăm sóc

Bác sỹ thú y sẽ muốn tiến hành đánh giá dưới kính hiển vi bất kỳ khối u mới nào và đánh giá hạch bạch huyết thường xuyên nhằm phát hiện sự lan rộng của khối u mức độ 2 hoặc 3. Bác sỹ thú y cũng sẽ tiến hành xét nghiệm công thức máu tổng quát đều đặn nếu chú mèo của bạn được điều trị bằng hóa trị. Hệ miễn dịch cũng có thể bị ảnh hưởng bởi thuốc điều trị ung thư, nên điều quan trọng là bạn cần phải bảo vệ chú mèo của mình để nó không bị ốm và mắc bệnh truyền nhiễm trong giai đoạn này, cũng như cung cấp cho nó một chế độ ăn lành mạnh, giúp nâng cao hệ miễn dịch.