Bệnh dại ở chó

1730

Bệnh dại là bệnh nghiêm trọng và thường dẫn đến tử vong, bệnh viêm não do vi rút này ảnh hưởng đến chất xám trong não và hệ thần kinh trung ương (CNS) của con vật. Ở Mỹ, con đường chính để vi rút gây bệnh dại truyền sang cho chó là thông qua vết cắn từ vật chủ mang mầm bệnh như cáo, gấu mèo, chồn hôi và dơi. Phân tử vi rút gây bệnh được giữ lại ở tuyến nước bọt của con vật bị bệnh để phát tán dễ hơn thông qua nước bọt của chúng
Một khi vi rút vào được trong cơ thể chó, nó tại tạo mô phỏng lại tế bào của cơ, và sau đó lan ra đến sợi thần kinh gần nhất bao gồm dây thần kinh ngoại biên, giác quan và vận động, đi từ đây đến hệ thần kinh trung ương thông qua dịch trong các dây thần kinh. Vi rút bệnh dại có thể cần đến một tháng để phát triển, nhưng một khi các triệu chứng bắt đầu xuất hiện thì nó lại phát triển nhanh chóng.

Bệnh này là bệnh có đặc tính di truyền sang con người và do đó bệnh dại có thể lây sang cho con người. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm thông tin bệnh dại ảnh hưởng đến loài mèo thế nào thì hãy truy cập vào trang này

Triệu chứng và phân loại bệnh

Có hai thể là thể dại bại liệt và thể dại điên. Triệu chứng sớm của nhiễm vi rút dại là chú chó có biểu hiện bất thường hệ thần kinh trung ương. Giai đoạn này kéo dài từ một đến ba ngày. Phần lớn con vật sẽ tiến triển sang giai đoạn bị điên, giai đoạn bị liệt hoặc kết hợp của cả hai, trong khi có những con bị chết mà không xuất hiện bất kỳ triệu chứng chính nào

Thể dại điên đặc trưng là sự thay đổi hành vi một cách cực đoan, bao gồm hung hăng và tấn công con người. Thể dại bại liệt hay còn được gọi là thể dại câm, đặc trưng là con vật sẽ yếu đi và các chi mất phối hợp, sau đó là bị liệt.

Vi rút gây bệnh dại di chuyển rất nhanh. Nếu không được điều trị kịp thời sau khi các triệu chứng xuất hiện thì tiên lượng thường xấu. Do vậy, nếu chú chó của bạn đánh nhau với con vật khác, hoặc bị con vật khác cắn hoặc cào, hoặc nếu bạn có bất kỳ lý do gì để nghi ngờ rằng con vật của mình đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh dại (thậm chí nếu chú chó của bạn đã được tiêm vắc xin phòng dại), bạn cũng cần phải mang nó đến gặp bác sỹ thú y để có biện pháp chăm sóc phòng ngừa kịp thời.

Dưới đây là những triệu chứng để bạn theo dõi và quan sát chú chó của mình

  • Hội chứng Pica (hội chứng đặc trưng bởi sự thèm ăn các chất không có dinh dưỡng, ăn bậy)
  • Sốt
  • Co giật
  • Bại liệt
  • Chứng sợ nước
  • Hàm trễ
  • Không thể nuốt
  • Tiếng sủa thay đổi
  • Cơ thiếu phối hợp
  • Hung hãn hoặc trở nên nhút nhát một cách bất thường
  • Bị kích động quá mức
  • Liên tục kích động/ thay đổi thái độ và hành vi
  • Liệt hàm dưới và thanh quản
  • Tiết nước bọt quá nhiều (chảy nước dãi) hoặc sùi bọt mép

Nguyên nhân bệnh dại ở chó

Vi rút gây bệnh dại là sợi đơn RNA thuộc chi Lyssavirus, họ Rhabdoviridae. Nó được truyền từ con vật bị bệnh sang con vật không bị bệnh thông qua đường máu hoặc nước bọt, và rất hiếm khi virut gây bệnh dại truyền qua đường thở khi con vật hít phải khí bốc lên từ xác động vật phân hủy. Mắc vi rút bệnh dại theo cách này rất hiếm nhưng vẫn có thể xảy ra, thường là ở trong hang động có số lượng dơi lớn, nơi vi rút có thể phát tán rộng. Với trường hợp này thì chó săn có thể bị nhiễm vi rút bệnh dại.

Chẩn đoán

Nếu bạn nghi ngờ chú chó của mình bị mắc bệnh dại, hãy gọi ngay cho bác sỹ thú y. Nếu an toàn thì bạn hãy cho nó vào lồng hoặc khống chế kiểm soát nó và mang đến bác sỹ thú y để tiến hành cách ly. Nếu con vật có hành vi hung dữ, hoặc cố tấn công người, và bạn cảm thấy dễ bị nó cắn hoặc cào thì bạn cần phải liên hệ với trung tâm kiểm soát thú vật để bắt nó lại.

Bác sỹ thú y sẽ nhốt chú chó của bạn cách ly trong một chiếc lồng khóa trong khoảng 10 ngày. Đây là biện pháp duy nhất có thể được tiến hành nhằm xác định liệu con vật có bị nhiễm vi rút bệnh dại hay không.

Bởi vì bệnh dại có thể bị nhầm lẫn với một số tình trạng bệnh khác là nguyên nhân gây nên sự hung hăng ở con vật nên xét nghiệm phân tích máu cần phải được tiến hành để xác định xem có vi rút gây bệnh dại trong máu không. Tuy nhiên, xét nghiệm máu để tìm vi rút không phải là quy trình thú y.

Ở Mỹ, chẩn đoán được tiến hành dựa trên việc xét nghiệm kháng thể huỳnh quang trực tiếp trên xác con vật đã chết và xét nghiệm này được nhà nước phê chuẩn cho phép tiến hành để chẩn đoán bệnh dại. Bác sỹ thú y lấy mẫu dịch ở chú chó đã chết trong quá trình cách ly, hoặc nếu nó bắt đầu xuất hiện biểu hiện của tình trạng bệnh tiến triển thì trong trường hợp này bác sỹ thú y sẽ chọn phương án đưa con vật vào giấc ngủ (phương án an tử).

Điều trị

Nếu chú chó của bạn đã được tiêm vắc xin ngừa dại, thì hãy đưa bằng chứng đó cho bác sỹ thú y. Nếu có bất kỳ ai đã tiếp xúc với nước bọt của nó hoặc bị nó cắn thì hãy khuyên họ nên đến gặp bác sỹ ngay để được điều trị kịp thời. Thật không may, bệnh dại thường gây tử vong cho con vật chưa được tiêm phòng dại, và thường xảy ra trong khoảng từ 7 đến 10 ngày sau khi các triệu chứng ban đầu xuất hiện

Nếu chẩn đoán đã xác định con vật mắc bệnh dại, thì bạn cần phải báo cáo trường hợp này cho sở y tế địa phương. Một chú chó chưa được tiêm phòng vắc xin ngừa dại bị cắn hoặc đã tiếp xúc với một con vật mắc bệnh dại thì con chó đó cần được cho cách ly trong vòng 6 tháng tùy theo quy định địa phương hoặc chính quyền sở tại. Ngược lại trong trường hợp một con vật đã được tiêm phòng dại cắn hoặc cào ai đó, thì bị cách ly và kiểm soát trong 10 ngày.

Chăm sóc

Khử trùng bất kỳ khu vực nào mà con vật có thể bị nhiễm bệnh (đặc biệt là nước bọt) bằng cách dùng dung dịch thuốc tẩy gia dụng pha loãng tỉ lệ 1:32 để khử hoạt tính của vi rút. Không để bản thân tiếp xúc với nước bọt của con vật.

Nếu chú chó của bạn nuốt phải vật gì đó thì đừng có cho tay vào lấy vật đó từ miệng nó ra mà không có biện pháp phòng ngừa nào. Nước bọt con vật có thể xâm nhập vào da qua vết trầy xước bạn vô tình bị trong lúc bạn làm điều này và nó khiến cho bạn có nguy cơ nhiễm vi rút gây bệnh dại.