Da và niêm mạc xanh tím ở chó

1455

Chứng xanh tím ở chó

Chứng xanh tím là một tình trạng y khoa có đặc điểm là da và niêm mạc có màu xanh/tím, xảy ra do lượng hemoglobin oxy hóa – phân tử mang oxy đến các mô cơ thể – hoặc do những bất thường ở hemoglobin.

Thật không may, chó bị chứng xanh tím do bệnh về phổi/đường hô hấp và bệnh tim ở mức độ nặng có tiên lượng xấu kéo dài.

Triệu chứng và phân loại

  • Tiếng thổi tim
  • Có tiếng ran nổ khi nghe phổi
  • Tiếng tim bị bóp nghẹt
  • Âm thở nặng khi hít vào
  • Ho khạc (ho giống tiếng ngỗng kêu)
  • Khó thở
  • Các chi không có mạch đập mạnh, có màu xanh tím, lạnh, nhợt nhạt, đau, sưng tấy
  • Yếu
  • Liệt nhẹ hoặc liệt chân sau (chi sau)

Nguyên nhân

Có nguồn gốc từ Hệ hô hấp

  • Thanh quản (hộp âm thanh): có thể do liệt (lây nhiễm hoặc bẩm sinh); suy sụp; co thắt; sưng; chấn thương; ung thư; bệnh viêm mãn tính
  • Khí quản: có thể do suy sụp; tân sản; vật lạ; chấn thương; không phát triển đầy đủ
  • Đường hô hấp dưới: có thể do viêm phổi (do virus, vi khuẩn, nấm, dị ứng, mycobacteria, hút dịch); sưng tiểu phế quản mãn tính; dị ứng, hen suyễn; giãn nở tiểu phế quản mãn tính; ung thư; vật lạ; ký sinh trùng; bầm tím phổi; sưng do hít vào, rắn cắn, điện giật; suýt chết đuối
  • Khoang màng phổi: có thể do khí trong khoang ngực; nhiễm trùng ( do vi khuẩn, nấm); mủ trong khoang ngực; máu trong khoang ngực; ung thư; chấn thương
  • Thành ngực hoặc cơ hoành: có thể liên quan đến dị tật bẩm sinh như thoát vị xung quanh tim hoặc qua cơ hoành (khi một cơ quan đẩy qua thành, hoặc phần xung quanh có chứa nó); chấn thương (thoát vị cơ hoành, gãy xương sườn); bệnh thần kinh cơ

Có nguồn gốc từ Hệ tim mạch

  • Dị tật bẩm sinh
  • Bệnh mắc phải: có thể liên quan đến van hai lá (bên trái van tim giữa tâm nhĩ và tâm thất); bệnh cơ tim
  • Tích tụ dịch xung quanh tim: do ung thư hoặc các nguyên nhân chưa rõ khác
  • Tắc nghẽn mạch máu phổi với cục máu đông
  • Tăng huyết áp phổi: không rõ nguồn gốc (vô căn); shunt (dòng chảy) phải – trái (máu bị chệch hướng sang một đường khác)
  • Bệnh mạch máu ngoại biên

Có nguồn gốc từ Hệ cơ xương

  • Rối loạn chức năng cuống não: do sưng não; chấn thương; xuất huyết; ung thư; trung tâm hô hấp suy yếu do sử dụng thuốc
  • Rối loạn chức năng tủy sống: có thể do sưng; chấn thương; gãy xương sống; trượt đĩa đệm
  • Rối loạn chức năng thần kinh cơ: có thể do dùng thuốc gây tê quá liều; liệt do bọ ve cắn; ngộ độc thịt; coonhound paralysis (viêm đa rễ dây thần kinh)

Methemoglobinemia (bệnh da xanh)

  • Methemoglobin (metHb) liên kết với các phân tử nước chứ không phải phân tử oxy
  • Nồng độ methemoglobin trong các tế bào hồng cầu cao dẫn đến tình trạng thiếu oxy mô do giảm khả năng vận chuyển oxy của máu
  • Thiếu hụt NADH-methaemoglobin reductase (NADH-MR) bẩm sinh: thiếu enzyme khử nội bào, giúp giữ methemoglobin ở mức dưới 2%, ngăn ngừa chứng xanh tím
  • Có thể liên quan đến việc tiêu hóa các hóa chất oxy hóa: acetaminophen, nitrate, nitrite, phenacetin, sulfonamide, benzocaine, thuốc nhuộm anilin, dapsone

Chẩn đoán

Trước tiên bác sĩ thú y sẽ ổn định mức oxy của chó. Điều này thường được thực hiện trong ICU (hồi sức tích cực) trong lồng được đặc biệt trang bị oxy. Khi tình trạng của chó đã ổn định, bác sĩ thú y có thể sẽ tiến hành khám tổng quát.

Cần phải xét nghiệm hóa học máu, công thức máu, phân tích nước tiểu, điện tim (EKG), chụp X quang ngực (và siêu âm tim với Doppler, nếu nghi ngờ bệnh tim hoặc phổi) và xét nghiệm chất điện giải để xác định nguyên nhân nền của bệnh gây ra chứng xanh tím.

Cần phải soi thanh quản (hộp âm thanh) và/hoặc soi phế quản (đường hô hấp phổi). Nếu nghi ngờ bệnh phế quản phổi (bệnh phổi), có thể sẽ tiến hành rửa tĩnh mạch, rửa phế quản phế nang hoặc chọc hút phổi bằng kim nhỏ. Đối với các rối loạn khoang màng phổi, sẽ cần phải nội soi ngực (một thủ thuật loại bỏ dịch khỏi khoang ngực).

Bệnh da xanh là một tình trạng có thể đo được; một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất là màu sắc của máu sẽ tối hơn màu đỏ tươi vốn có của nó. Máu động mạch có thể được lấy ra để thực hiện phân tích khí máu tại phòng thí nghiệm. Các mẫu thở của chó cũng sẽ giúp bác sĩ thú y tìm ra nguồn gốc của chứng xanh tím.

Điều trị

Chó sẽ cần được giữ ổn định bằng cách cung cấp cho nó oxy. Tùy thuộc vào loại bệnh nên gây ra chứng xanh tím, thuốc có thể được kê để điều trị tình trạng này, hoặc có thể sẽ phải phẫu thuật và/hoặc điều trị thêm.

Chăm sóc

Bạn sẽ cần phải hạn chế hoạt động của chó trong quá trình điều trị và có thể cả thời gian sau đó. Chế độ ăn ít muối có thể sẽ được đưa ra nếu bác sĩ thú y xác định rằng có liên quan đến bệnh tim. Bạn cũng nên kiểm tra màu sắc nướu của chó xem có bình thường không, đảm bảo rằng chúng có màu hồng hoặc màu đỏ khỏe mạnh. Nếu nướu chó có màu tím hoặc trắng, bạn nên đưa chó đến bệnh viện thú y ngay để được điều trị khẩn cấp.