Sốc do suy tim ở chó

1156

Sốc tim

Rối loạn chức năng tim có thể do cơ tim bị phì đại hoặc trương phình, lớp niêm mạc của tim bị đè ép, tắc luồng máu ra, đông máu, bệnh tim nặng, bệnh giun sán, hoặc rối loạn nhịp tim nghiêm trọng. Rối loạn nhịp tim cũng có thể là bệnh thứ phát của các bệnh hệ thống (như ngộ độc máu), khiến rối loạn chức năng các lớp cơ tim (lớp giữa của tim). Kết quả làm huyết áp thấp và tổn thương dòng máu trong các mô, khiến oxy phân phối trong mô giảm. Sốc tim do suy giảm chức năng tim, dẫn đến giảm thể tích nhát bóp (lượng máu được bơm ra từ mỗi tâm thất trong quá trình co thắt) và cung lượng tim, tắc nghẽn tĩnh mạch và thu hẹp mạch máu.

Hầu hết các nguyên nhân gây sốc tim đều liên quan đến suy giảm chức năng tâm thất trái hoặc tâm thất phải, nhưng các tình trạng khác khiến tim bị đè ép, không đưa đủ máu về các tâm thất cũng có thể dẫn đến hiện tượng sốc tim. Luồng máu ra thấp khiến huyết áp giảm thấp nghiêm trọng, giảm lưu lượng máu đến các mô. Rò rỉ từ màng ngoài tim – túi bao quanh tim – hoặc các tình trạng gây tắc luồng máu vào hoặc luồng máu ra tâm thất cũng là nguyên nhân gây sốc tim. Ngoài ra, giảm lưu lượng máu đến các mô gây thiếu máu ở các cơ quan trong cơ thể và suy giảm năng lượng, dẫn đến rối loạn chức năng của các cơ quan trong cơ thể. Các cơ quan bị ảnh hưởng bao gồm não, tim, phổi, gan và thận. Khi bị sốc tim tiến triển, có thể dẫn đến suy tim sung huyết. Tăng áp suất tâm nhĩ trái và áp lực tĩnh mạch phổi một cách bất thường có thể khiến chất lỏng kẹt trong phổi. Chó thuộc bất kỳ giống, độ tuổi hoặc giới tính nào đều có thể mắc bệnh này.

Triệu chứng và các dạng bệnh

  • Niêm mạc nhợt nhạt (do giảm lưu lượng máu)
  • Lạnh các chi
  • Nhịp tim và nhịp thở bất thường
  • Có tiếng thổi ở phổi
  • Ho
  • Mạch yếu
  • Yếu cơ
  • Tâm trạng buồn bã
  • Mất bù tim có thể do tiền sử bệnh tim và thuốc tim đã uống trước đó
  • Nghi ngờ mắc bệnh tim nhưng không được chẩn đoán trước đó có thể do tiền sử ho, đuối sức khi vận động, suy nhược hoặc mất ý thức

Nguyên nhân

Bệnh tim sơ cấp

  • Cơ tim giãn nở – ở những giống chó to bị thiếu hụt taurine (aminosulfonic acid)
  • Suy van tim nặng hoặc giai đoạn cuối của bệnh van tim
  • Rối loạn nhịp tim
  • Co thắt màng ngoài tim – túi xung quanh tim bị ép chặt

Rối loạn chức năng tim thứ cấp

  • Nhiễm trùng huyết (nhiễm trùng toàn thân) có thể làm giảm khả năng co bóp của tim
  • Dư thừa phốt pho trong máu
  • Đông máu ở phổi
  • Khí trong khoang màng phổi (ngực)

Các yếu tố nguy cơ

  • Bệnh đồng thời gây hạ oxy máu (oxy của động mạch), nhiễm độc axit (tăng nồng độ ion hydro trong động mạch trên mức bình thường), mất cân bằng điện giải

Chẩn đoán

Do có rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến bệnh này, bác sĩ thú y rất có thể sẽ dùng phương pháp chẩn đoán phân biệt. Phương pháp này sẽ kiểm tra sâu hơn các triệu chứng bên ngoài, loại trừ từng nguyên nhân phổ biến hơn cho đến khi tìm được nguyên nhân chính xác gây bệnh và phương pháp điều trị thích hợp.

Đo huyết áp sẽ cho thấy huyết áp thấp, và điện tâm đồ có thể phát hiện rối loạn nhịp tim. Pulse oximetry, một phương pháp sử dụng một thiết bị đo độ bão hòa oxy nhờ dao động của sự hấp thụ ánh sáng trong mô mạch máu (cung cấp máu) trong quá trình tâm thu (co lại) và tâm trương (giãn ra) có thể cho thấy huyết áp giảm. Phân tích khí trong máu có thể phát hiện nhiễm độc axit chuyển hóa, giảm pH và nồng độ bicarbonate trong dịch cơ thể, do tích lũy axit, hoặc do tổn thương bất thường của các cơ quan cơ thể, như tiêu chảy hoặc bệnh thận. Chụp X quang ngực có thể cho thấy tim phình đại hoặc phù phổi (suy tim sung huyết). Siêu âm tim có thể tiết lộ bệnh cơ tim, bệnh van tim, co bóp cơ tim bị giới hạn, hoặc nén màng ngoài tim.

Điều trị

Nếu suy giảm chức năng tim đã tiến triển đến tình trạng sốc tim, cần nhập viện và điều trị chuyên sâu. Với những chú chó có khả năng bị nén lớp niêm mạc tim, cần thoát nước màng ngoài tim và điều trị chất lỏng ở mức tối thiểu cho đến khi chức năng tim được cải thiện. Có thể sử dụng các thuốc tăng co bóp, chất lỏng hoặc thuốc làm thay đổi lực hoặc sức mạnh của các cơn co thắt cơ bắp; thuốc giãn mạch, làm giãn cơ trơn và mở rộng mạch máu để cải thiện dòng chảy; hoặc giảm đè ép màng ngoài tim (do suy tim sung huyết có thể làm bệnh trầm trọng thêm).

Có thể theo dõi tim mạch bằng điện tâm đồ (ECG), giúp đo các dòng điện của cơ tim, và đo áp suất tĩnh mạch trung tâm và huyết áp để xác định hiệu quả điều trị. Khi giảm lưu lượng máu sẽ đồng thời làm giảm oxy đến các mô, do đó cần bổ sung oxy cho chó. Có thể bổ sung oxy bằng lồng oxy, mặt nạ, hoặc ống thở. Ngoài ra, bác sĩ sẽ kê thuốc thích hợp để điều trị tùy theo tình trạng cụ thể của chó

Chăm sóc

Sau lần điều trị đầu tiên, bác sĩ sẽ muốn khám lại cho chó để theo dõi nhịp tim, cường độ xung, màu niêm mạc, nhịp hô hấp, âm thanh phổi, lưu lượng nước tiểu, trạng thái tâm lý và nhiệt độ trực tràng.