Chứng thiếu máu (dạng Methemoglobinemia) ở chó

679

Chứng Methemoglobinemia ở chó

Hemoglobin trong máu hay còn gọi là huyết sắc tố, có chức năng vận chuyển oxy từ phổi đến các bộ phận khác của cơ thể. Methemoglobin là kết quả của quá trình oxy hóa sắt từ hemoglobin. Mặc dù là một dạng của hemoglobin nhưng methemoglobin không có chứa oxy. Trong điều kiện bình thường, methemoglobin được chuyển trở lại thành hemoglobin để duy trì sự cân bằng. Nhưng khi có quá nhiều methemoglobin trong máu, các mô trong cơ thể sẽ không đạt đủ sự oxy hóa cần thiết. Dấu hiệu rõ ràng của chứng methemoglobinemia là máu trở thành màu nâu, thay vì màu đỏ giàu oxy thông thường. Chứng Methemoglobinemia có thể được gây ra bởi di truyền hoặc do tiếp xúc với một số tác nhân hóa học nhất định.

Triệu chứng

  • Trầm cảm
  • Yếu ớt
  • Thở nhanh
  • Đổi màu da và phần nướu (mở miệng chó xem xét)
  • Vàng da
  • Nôn mửa
  • Hạ thân nhiệt
  • Phù mặt hoặc hàm

Nguyên nhân

  • Rối loạn di truyền
  • Nuốt phải acetaminophen
  • Nuốt phải Ibuprofen
  • Thuốc gây tê tại chỗ như benzocaine
  • Nhiễm xạ hương nồng độ cao

Chẩn đoán

Bác sĩ thú y cần biết liệu chó của bạn có uống phải acetaminophen hay ibuprofen hay liệu bạn có từng sử dụng bất kỳ loại thuốc bôi nào cho chúng không. Có thể cần xét nghiệm máu tại phòng thí nghiệm để kiểm tra nồng độ methemoglobin. Nếu methemoglobinemia đã mãn tính, có khả năng xét nghiệm máu sẽ cho kết quả tỷ lệ tế bào hồng cầu lớn. Mặt khác, nếu hiện tượng thiếu máu đã trở nên nghiêm trọng, hoặc tồn tại các nguyên nhân như tiếp xúc với các loại thuốc acetaminophen, ibuprofen hoặc thuốc bôi, thuốc nhỏ trực tiếp, bác sĩ thú y sẽ xem xét xem chúng đã gây tổn hại tới mức nào cho các cơ quan cơ thể.

Có một thử nghiệm nhỏ tại chỗ có thể thực hiện ngay – nhỏ giọt máu chú chó của bạn và nhỏ một giọt máu bình thường cạnh nhau trên một tờ giấy trắng thấm. Nếu con vật đang bị chứng methemoglobinemia, ta sẽ thấy rõ rằng máu của nó có màu nâu hơn màu đỏ tươi của máu bình thường.

Điều trị

  • Nhẹ đến trung bình – không cần điều trị
  • Nếu gây ra do sử dụng thuốc, ngưng thuốc
  • Sử dụng Acetaminophen hoặc Ibuprofen không đúng liều – cho nôn gây ra ngay lập tức
  • Do di truyền – động vật có tuổi thọ bình thường, không cần điều trị
  • Truyền máu – trong trường hợp thiếu máu nghiêm trọng
  • Mất cân bằng điện giải do nôn mửa, tiêu chảy, chấn thương thận hoặc có nguy cơ bị sốc có thể được điều trị bằng IVs
  • Trong trường hợp thiếu máu nặng, methylen xanh có thể được tiêm vào tĩnh mạch để giảm số lượng methemoglobin.

Chăm sóc và quản lý

Cần quản lý chặt chẽ cẩn thận khi dùng thuốc có chứa acetaminophen hoặc ibuprofen cho động vật. Nếu thú cưng của bạn vô tình nuốt phải chúng, gây nôn cho chúng nếu có thể và mang chúng đến bác sĩ thú y ngay lập tức. Nếu bạn đang cần cho thú cưng của bạn sử dụng ibuprofen để giảm đau, hãy chú ý nếu thấy xuất hiện triệu chứng của bệnh thiếu máu. Màu da và mô mềm sẽ dần trở lại bình thường nếu lượng methemoglobin trong máu trở lại mức không còn nguy kịch, làm lại thử nghiệm với giọt máu sẽ thấy màu máu đỏ tươi. Nếu điều trị bằng thuốc methylene xanh, tỷ lệ tế bào hồng cầu trong máu cần được theo dõi chặt chẽ.